Structuur en strategie

1.1 Structuur van de organisatie

Identificatie UMCG/Verslagleggende rechtspersoon
Universitair Medisch Centrum Groningen
Postbus 30.001
9700 RB Groningen
Telefoon: 050 - 361 61 61
E-mailadres: communicatie@umcg.nl
Kamer van Koophandel: nr. 01169570
Internetpagina: http://www.umcg.nl

Juridische structuur
Het UMCG is een samenwerkingsverband tussen de publiekrechtelijke rechtspersoon Academisch Ziekenhuis Groningen (AZG) en de Faculteit Medische Wetenschappen (FMW), onderdeel van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

UMCG groep 2018
De UMCG groep bestaat naast het UMCG zelf uit verschillende (klein)dochter-BV’s en stichtingen. Indien niet anders vermeld betreft het een 100% deelneming.

  • OZG B.V. (ziekenhuis Noordoost-Groningen), waaronder:
    • SteriNoord B.V. (sterilisatie van medische instrumenten), 16% deelneming
  • UMCG Ambulancezorg B.V. (ambulancezorg), waaronder:
    • MAI B.V. (huisartsenvervoer en medische repatriëring)
  • UMCG Research B.V. (fondsbeheer voor stimulering wetenschappelijk onderzoek), waaronder G-Cure B.V.
  • UMCG Zorg B.V. (patiëntenzorg aansluitend op ziekenhuiszorg), waaronder:
    • SteriNoord B.V. (sterilisatie van medische instrumenten), 51% deelneming
    • Apotheek A15 Holding B.V. (apotheek), 50% deelneming
    • Verloskundige stadspraktijk B.V. (eerstelijns verloskundigenpraktijk)
    • UCEC B.V. (esthetische chirurgische zorg)
  • Lifelines Databeheer B.V. (verzamelen, opslag en beheer van biomaterialen en data voor studies)
    • Medische Biobank Noord-Nederland B.V.
  • UMCG Services B.V. (schoonmaak diensten), 51% deelneming

 De volgende stichtingen maken deel uit van de UMCG groep:

  • St. UMCG Ambulancezorg (vergunninghouder ambulancezorg)
  • St. Triade (verwerven en beheren van deelnemingen in startups, aankoop, beheer en exploitatie van roerende en onroerende zaken), waaronder:
    • PTCG BV, 45 % deelneming (protonenfaciliteit)
  • St. BEA (verhuur revalidatie sportcomplex)
  • St. Duizendpoot (detachering tijdelijk personeel) 

Gezien de omvang van het resultaat en het eigen vermogen zijn OZG, UMCG Ambulancezorg, UMCG Research en Triade belangrijke organisaties binnen de UMCG groep. Deze organisaties maken zelfstandig een eigen jaarrekening en deponeren, indien verplicht, hun publicatiestukken bij de Kamer van Koophandel. 

Bij het UMCG zijn de volgende steunstichtingen betrokken:

  • St. Steunfonds UMCG (giften, nalatenschappen, charitatieve fondsenwerving), waaronder:
    • UMCG Kanker Research Fonds Groningen
    • Transplantatie Research Fonds
  • St. Vrienden van het UMCG (coördinatie vrijwilligersactiviteiten, charitatieve fondsenwerving)
  • St. Vrienden van het Beatrix Kinderziekenhuis (charitatieve fondsenwerving ten behoeve van Kinderziekenhuis)

Deze steunstichtingen maken geen deel uit van de UMCG groep en vallen derhalve conform de regelgeving jaarverslaglegging buiten de scope van dit jaarverslag en de jaarrekening.

Voor nadere informatie over de groepsmaatschappijen wordt verwezen naar de jaarrekening. De niet-financiële gegevens in dit jaardocument hebben alleen betrekking op het UMCG (en dus niet op UMCG groep), tenzij anders vermeld. Deze groepsmaatschappijen leggen – voor zover zij vallen onder de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) – zelfstandig verantwoording af met een eigen jaardocument. Wij verwijzen in dit kader naar het jaarverslag van het Ommelander Ziekenhuis Groningen (zie www.ommelanderziekenhuis.nl) en UMCG Ambulancezorg (zie www.umcgambulancezorg.nl).

Toelating
Het UMCG biedt zorg aan op grond van de Zorgverzekeringswet. De verplichte toelating in het kader van de WTZi (Wet toelating zorginstellingen) van het UMCG heeft instellingsnummer 1435.

Zorg, onderwijs & opleidingen en onderzoek zijn in het UMCG verdeeld over vijf sectoren en het Comprehensive Cancer Center:
Sector A Langdurige zorg en vaten, inclusief het UMCG Transplantatiecentrum
Sector B Kortdurende zorg en buik
Sector C Kinderen, voortplanting, revalidatie, psychiatrie

UMCG Oncologiecentrum
Sector E Ondersteunende specialismen
Sector F Ontwikkeling en overdracht

De (financiële) besturingsfilosofie van het UMCG gaat uit van decentrale resultaatverantwoordelijkheden, waarbij de controlfunctie in belangrijke mate is gedecentraliseerd bij de sectoren/centra. Jaarlijks maakt de Raad van Bestuur afspraken met de sectoren/centra over de doelstellingen en de middelen. Binnen de sectoren/centra functioneren afdelingen die de basis vormen voor de ordening van de patiëntenzorg, het onderzoek, de opleiding en het onderwijs in het UMCG. Het afdelingshoofd is binnen de financiële en organisatorische kaders die gelden in het UMCG verantwoordelijk voor de geneeskundige behandeling en verzorging van de patiënten van de afdeling. Daarnaast is het hoofd verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen op de overige kerntaken. De afdelingshoofden leggen rechtstreeks verantwoording af aan de Raad van Bestuur over beleid ten aanzien van patiëntenzorg, onderwijs & opleidingen en onderzoek. Voor een drietal speerpunten van het beleid richt het UMCG comprehensive centers in. Een comprehensive center is een organisatiemodel voor een meer integrale, multidisciplinaire werkwijze, afdelings- en sector overstijgend, en georganiseerd rondom de patiënt. Het UMCG Oncologiecentrum en het UMCG Transplantatiecentrum zijn reeds ingericht. Het UMCG Transplantatiecentrum is organisatorisch ondergebracht in Sector A. In 2018 zijn verdere voorbereidende stappen gezet voor het UMCG Centrum Acute Zorg in oprichting.

Kernactiviteiten
Het bestuursreglement van het UMCG noemt de volgende taken voor het UMCG:

  • patiëntenzorg in de meest brede zin van het woord;
  • het verzorgen van een opleiding tot medisch specialist;
  • het verzorgen van medisch-wetenschappelijk onderwijs;
  • opleiding en bij- en nascholing van medici, althans het leveren van een bijdrage hieraan en de opleiding, bij- en nascholing van onder meer verpleegkundigen, (para)medici en ondersteunend personeel;
  • het bijdragen aan de ontwikkeling en het verrichten van medisch wetenschappelijk onderzoek. 

Hoofdzaken UMCG in cijfers

Hoofdzaken UMCG in cijfers
  2017 2018
Patientenzorg    
Eerste consulten  122.624   96.177 
Totaal consulten  325.894   308.975 
Verwijzingen uit andere instellingen  68.000   89.000 
     
Klinische opnames  31.950   28.082 
Verpleegdagen  280.954   263.390 
Gemiddelde verpleegduur,    
inclusief Revalidatie en Psychiatrie  8,8   9,4 
Totaal aantal meldingen van incidenten in het IMS  4.836   4.372 
     
Onderwijs en onderzoek    
Aantal promoties  192   194 
Aantal ISI publicaties (2018 geschat, 2017 definitief)  3.110   3.100 
Aantal ingeschreven studenten (1 oktober)  4.010   4.075 
Aantal AIOS (fte)  416   404 
     
Bedrijfsvoering (geconsolideerd)    
Opbrengsten ( x miljoen euro)  1.355   1.383 
Resultaat (x miljoen euro) 36,7  15,1 
Aantal fte (gemiddeld) 11.015  11.239 
Ziekteverzuim 4,4% 5,3%
Aantal gemelde externe vacatures 530 551

1.2 Strategie

In alle kerntaken - patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek, onderwijs en vervolgopleidingen - streeft het UMCG naar excelleren én innoveren. Drie uitgangspunten zijn daarbij: de patiënt is leidend in alles wat wij doen, we pionieren in onderzoek en we delen onze kennis in Noord-Nederland en (inter)nationaal. Samen bouwen we aan de ‘Toekomst van Gezondheid’, zoals verwoord in onze gelijknamige missie en visie 2020.
Klik 
hier voor meer informatie over onze missie en visie.

Healthy Ageing 
Healthy Ageing, ofwel meer gezonde jaren, vormt al meer dan een decennium de centrale focus van het UMCG. Met de jaren ontwikkelt het thema zich verder. In 2018 is een nieuwe Healthy Ageing onderzoeksstrategie geformuleerd. Het uitgangspunt is om meer gezonde jaren toe te voegen aan het leven door zoveel mogelijk te voorkomen dat ziekten optreden, en als ze optreden te komen tot betere diagnostiek en behandeling. Dat wordt concreet gemaakt door onderzoek te richten op drie pijlers: mechanismen van ziekte, voorkómen van ziekte (preventie) en innovatieve diagnostiek en behandeling.

Bij preventie gaat het niet alleen om kennisontwikkeling en toepassing binnen een klinische en maatschappelijke context. Ook het vergroten van het bewustzijn ten aanzien van een gezonde leefstijl bij patiënten en bezoekers van het UMCG heeft prioriteit. Zo is op 4 april 2018 het informatiepunt UMCG Leefstijlwijzer geopend (Fonteinstraat 11). Patiënten, bezoekers en medewerkers van het UMCG kunnen hier tijdens een inloopspreekuur terecht voor gratis leefstijladvies. Verder is met ingang van 1 januari 2019 het hele UMCG-terrein rookvrij geworden en geldt het UMCG als pionier voor andere organisaties, zowel regionaal als landelijk.

In maart 2018 is tevens De Aletta Jacobs School of Public Health – een gezamenlijk initiatief van de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG – opgericht. Onder deze vlag worden alle initiatieven rond Healthy Ageing in Noord-Nederland bij elkaar gebracht en worden maatschappelijke vraagstukken op het gebied van public health behandeld door middel van onderwijs, advies en integrale samenwerkingen. Verschillende faculteiten en onderzoekers hebben zich al aan de nieuwe netwerkorganisatie verbonden. Klik hier voor meer informatie.

Het UMCG werkt met kennisinstellingen in binnen- en buitenland, regionale overheden en bedrijven aan kennisontwikkeling én het vertalen van die kennis naar concrete producten en diensten voor patiënt, consument en zorgprofessional. Hiertoe heeft het UMCG een belangrijke infrastructuur gerealiseerd met Lifelines (klik hier voor meer informatie) en ERIBA, instituut voor fundamenteel onderzoek naar de biologie van veroudering (klik hier). In 2019 start de derde uitvoeringsronde van Lifelines, waarbij gedurende vijf jaar opnieuw data van deelnemers verzameld wordt middels vragenlijsten, lichaamsmateriaal en metingen. Hiermee faciliteert Lifelines het doen van wetenschappelijk onderzoek naar gezonder ouder worden en draagt zo bij aan het vergroten van kennis over het verlengen van het aantal gezonde levensjaren, doelmatiger zorg (betere diagnostiek) en preventie.                     

Transitie naar complexe zorg
Lange tijd is de mix van basiszorg, complexe zorg, topreferente zorg en ontwikkelingsgeneeskunde (innovatie) vanzelfsprekend geweest in het UMCG. Inmiddels is de opvatting ontstaan dat een academisch ziekenhuis zich moet concentreren op dat wat haar uniek maakt: (zeer)complexe dan wel topreferente zorg en expertise rond zeldzame aandoeningen, met de bijbehorende hightech infrastructuur. Basiszorg, met uitzondering van acute basiszorg, hoort in die opvatting niet thuis in een academisch ziekenhuis. Gezamenlijk met de zorgverzekeraars sturen we op de transitie naar complexe zorg voor UMC’s. Om de groei in complexe zorg te accommoderen, en omdat via het Hoofdlijnenakkoord de totaal toegestane groei is beperkt, maakt het UMCG keuzes over welke zorg wel en welke niet tot het eigen pakket behoort. 

De afgelopen jaren is via portfoliomodellen de zorg van alle afdelingen in kaart gebracht, in omvang, complexiteit en opbrengsten. Randvoorwaarde om basiszorg over te laten aan omringende algemene ziekenhuizen is dat die zorg elders met dezelfde kwaliteit een vervolg moet krijgen. In de transitie naar complexe zorg zijn ook in 2018 belangrijke stappen gezet. Omdat de portfoliowijzigingen in het UMCG consequenties hebben voor de ketenpartners en verwijzers/huisartsen, worden zij actief betrokken. De mogelijkheden voor huisartsen om te verwijzen naar het UMCG zijn met uitgebreide toelichting en verdere verwijsuitleg voor verwijzers te vinden op de website van Zorgdomein.

Over onze samenwerking met het OZG in de transitie naar complexe zorg, leest u meer in paragraaf 1.5.

Samenwerking in de regio
Het UMCG heeft samenwerkingsovereenkomsten met diverse ziekenhuizen in de noordelijke regio en in de Duitse grensregio, en met zorginstellingen die langdurige zorg bieden aan ouderen en chronisch zieken. In 2018 is de samenwerking met Klinikum Oldenburg geïntensiveerd op het gebied van hoog-complexe zorg voor kinderen. Als de capaciteit van het protonencentrum het toelaat, zullen in 2019 ook Duitse patiënten kunnen worden behandeld. De Europese Unie heeft in het kader van het Interreg programma het project Common Care een substantiële subsidie toegekend in 2018. Het UMCG werkt hierin samen met zorginstellingen in de noordelijke Nederlands-Duitse grensstreek  aan een infrastructuur voor grensoverschrijdende zorg. De samenwerking van het UMCG met andere (zorg)organisaties in de regio is gericht op de speerpunten Acute zorg, Oncologie, het overkoepelend thema Healthy Ageing en de transitie naar complexe zorg.
Lees
hier meer over regionale samenwerking.

​Het UMCG vervult in de noordelijke regio van oudsher een belangrijke rol in de keten van acute zorg. Zo heeft het UMCG een belangrijke rol in het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ). In het ROAZ maken alle aanbieders van acute zorg in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe afspraken over de beschikbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van de acute zorg. Samen zorgen zij ervoor dat een patiënt met een acute zorgvraag snel, adequaat en op de juiste plaats, passende en veilige zorg krijgt. Lees hier meer over het ROAZ.

Arbeidsmarkt
Gedurende heel 2018 hebben UMCG medewerkers in de zorg op verschillende plekken een hoge werkdruk ervaren. De toenemende werkdruk in combinatie met een toenemend tekort op de arbeidsmarkt in de zorg, specifiek operatie assistenten, anesthesiemedewerkers, ic-, en andere verpleegkundigen heeft in 2018 geleid tot sluiting van een aantal IC-bedden en later in het jaar het dicht houden van enkele OK’s. 

In 2018 is, in samenwerking met de regio, structureel geïnvesteerd in de werving, opleiding, ontwikkeling en het behoud van zorgprofessionals. VIP&KO (Verpleegkundige Innovatie en Positionering & Klinische Ondersteuning) en het Verpleegkundig Platform zijn hierin onmisbare schakels. Als grootste werkgever van Noord-Nederland wil het UMCG niet alleen nieuw personeel aantrekken, maar vooral ook investeren in het huidige personeel.

Meer informatie over personele ontwikkelingen en arbeidsmarkt vindt u in hoofdstuk 5.1 (Medewerkers).

Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
Het UMCG heeft als grote organisatie in toenemende mate en vanuit verschillende invalshoeken te maken met vraagstukken omtrent milieu, duurzaamheid, energie, energietransitie, klimaatadaptatie, de beheersing van afvalstromen, circulair gebruik van materialen, duurzame inkoop van producten en diensten, watermanagement, en de verbinding tussen deze thema’s in relatie tot nieuwbouw- en verbouwprojecten. In de afgelopen jaren heeft het UMCG zich in het kader van het MVO-beleid vooral op de speerpunten Healthy@Work, Voeding en Energie gefocust. Door het ondertekenen van de Green Deal ‘Duurzame zorg voor een gezonde toekomst’ met 131 andere partijen in de zorg, overheid en bedrijfsleven in oktober 2018 worden de speerpunten in 2019 geherformuleerd. De nieuwe speerpunten zijn in lijn met de ondertekende Green Deal en gaan over het terugdringen van de CO2-uitstoot, zuiniger gebruik van grondstoffen, minder medicijnresten in het water en een gezonde leefomgeving voor patiënt, cliënt en zorgmedewerker. In 2019 wordt op de actuele ontwikkelingen ingespeeld en een meer overkoepelend en integraal duurzaamheidsbeleid opgezet om al deze vraagstukken meer in samenhang met elkaar aan te pakken. Meer hierover leest u in hoofdstuk 5.7 (Maatschappelijk verantwoord ondernemen).
 

1.3 Bestuur en toezicht

1.3.1 Governancecode

Het UMCG voldoet aan de Zorgbrede Governancecode. De governancecode is gepubliceerd op www.governancecodezorg.nl.

1.3.2 Raad van Bestuur

In het bestuursreglement UMCG zijn de specifieke taken voor het UMCG opgenomen die voortkomen uit de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De Raad van Bestuur is benoemd door de Raad van Toezicht. De samenstelling van de Raad van Bestuur van het UMCG is in 2018 als volgt geweest:

  • Mr. J.F.M. (Jos) Aartsen, voorzitter
  • Prof. dr. A.G.J. (Ate) van der Zee, portefeuille kwaliteit & veiligheid en Opleidingen, vicevoorzitter
  • Prof. dr. M. (Marian) Joëls, decaan
  • Drs. H.A. (Henk) Snapper RA RC, portefeuille bedrijfsvoering

De Raad van Bestuur is als collectief verantwoordelijk voor alle kerntaken. De nevenfuncties van de Raad van Bestuur zijn opgenomen in de bijlagen.

1.3.3 Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht van het UMCG is als toezichthouder in het UMCG benoemd door de minister van onderwijs, cultuur en wetenschap (OCW). Op grond van artikel 12.12 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek is de Raad van Toezicht verantwoordelijk voor het houden van een voortdurend toezicht op al wat het UMCG aangaat. De Raad van Toezicht oefent onafhankelijk toezicht uit op het UMCG; er is geen sprake van enige belangenverstrengeling tussen de leden van de Raad van Toezicht en het UMCG en geen van de leden is oud-medewerker van het UMCG. Het verslag van de Raad van Toezicht is opgenomen in hoofdstuk 7 van dit jaardocument.

De samenstelling van de Raad van Toezicht van het UMCG is in 2018 als volgt geweest:

  • Mw. drs. A. Ch. (Andrée) Van Es, voorzitter
  • Mw. mr. L. (Leonor) Lindner, vicevoorzitter (tot 1 oktober 2018)
  • Drs. J.P.P. (Jan) Bos RA, voorzitter van de Audit Committee (vicevoorzitter per 1 oktober 2018)
  • Prof. dr. B. (Bob) Löwenberg
  • Ir. B.P. (Bart) Voet
  • Mw. dr. ir. M.J. (Margrethe) Jonkman (per 1 oktober 2018)

De nevenfuncties van de Raad van Toezicht zijn opgenomen in de bijlagen.

1.4 Besluitvorming en advies

1.4.1 Overlegstructuur

Naast de in onderstaande paragrafen beschreven (werkzaamheden van deze) inspraakgremia kent het UMCG ook het Stafconvent, gebaseerd op de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Daarin is bepaald dat het Stafconvent meewerkt aan het bestuur van het ziekenhuis. Het Stafconvent stelt zich ten doel om, mede sprekend namens alle medisch specialisten en de onderzoekers die werkzaam zijn in het UMCG, inbreng te leveren bij de vorming van het beleid op het gebied van de patiëntenzorg, het onderzoek en het onderwijs. In het Stafconvent zijn de afdelingshoofden vertegenwoordigd.  

Studenten hebben een stem via de Onderzoek- en Onderwijsraad (O&O-raad). De O&O-raad bestaat uit 14 leden. Hiervan zijn zeven student, de andere zeven leden zijn personeelsleden.

De centrale opleidingscommissie (COC) fungeert als overlegorgaan dat de Raad van Bestuur informeert en adviseert over de kwaliteit en veiligheid van de medische (inclusief profielregistraties), tandheelkundige en klinisch technologische vervolgopleidingen, huisartsgeneeskunde, de opleidingen tot GZ-psycholoog (Gezondheidszorgpsycholoog) en klinisch psycholoog en overige medische vervolgopleidingen, aandachtsgebieden en specialisaties. De COC heeft een toezichthoudende rol om een gunstig en veilig opleidingsklimaat te handhaven en een stimulerende rol en een bemiddelende rol bij conflicten tussen AIOS en opleider.

1.4.2 Medezeggenschap

Ondernemingsraad, Onderwijs en Onderzoeksraad, Onderdeelcommissies
Ontwikkelingen in de verpleegkundige zorg en indirect zorgondersteunende functies zoals operatie-assistenten en anesthesie medewerkers waren een belangrijk thema zowel voor de ondernemingsraad (OR) als voor de onderdeelcommissies (OC’s). In het kader van de capaciteitsproblematiek in de peri-operatieve keten heeft de OR ingestemd met specifiek beloningsbeleid, zoals de toekenning van een bindingspremie en een gratificatieregeling. Een gevoelig dossier dat zowel intern als extern aanleiding gaf voor veel discussie. Om hiermee te kunnen instemmen was het voor de ondernemingsraad cruciaal dat er een afspraak voor structurele verbetering van het personeelsbeleid is gemaakt, waaronder de ontwikkeling van een nieuw strategisch opleidingsplan met een geoormerkt budget.

In het kader van regionale samenwerking heeft de ondernemingsraad de themadag ‘Ontwikkelingen in de zorg in Noord-Nederland en de rol van de medezeggenschap’ in het UMCG georganiseerd. OR vertegenwoordigers van een tiental noordelijke ziekenhuizen namen hieraan deel en spraken over de rol van de OR in regionale samenwerking, duurzame inzetbaarheid en de ontwikkelingen in de verpleging. Een boeiende en inspirerende dag die met veel enthousiasme door de ondernemingsraden is ontvangen. Een initiatief dat navolging verdient. 

In de UMCG organisatie wordt steeds meer in centra en netwerken gewerkt en in nauwere samenwerking  tussen de sectoren. Een OR projectgroep heeft gekeken hoe het huidige medezeggenschapsmodel met een OR, onderwijs & onderzoeksraad en OC’s  beter kan aansluiten op deze ontwikkelingen. Dit resulteerde in het advies om een regieteam in te stellen voor betere afstemming tussen centrale (OR) en decentrale (OC) medezeggenschapprocessen. Daarnaast was het advies om medewerkers, buiten de gekozen medezeggenschapsgremia, actiever te betrekken bij organisatieontwikkelingen en medezeggenschapsvraagstukken. Hiervoor is PodiuMZ ingericht, medewerkers die kortdurend en projectmatig betrokken kunnen worden bij medezeggenschapsactiviteiten. Na de verkiezingen in 2019 zullen deze wijzigingen ingevoerd worden.

Cliëntenraad
Het stimuleren van patiëntenparticipatie (PP) is een van de voornaamste taken van een cliëntenraad. Ook de Raad van Bestuur hecht groot belang aan patiëntenparticipatie en onderstreepte dit begin 2017 met het instellen van een Leidende Coalitie Patiëntenparticipatie (LC-PP).  
De LC-PP heeft wat betreft de uitvoering van haar beleidsvoornemens in de optiek van de Cliëntenraad een flinke aanloop genomen, maar gaandeweg werden en worden tal van activiteiten ontplooid. Bewustwording en informatievoorziening zijn binnen dat proces belangrijke aspecten. De Cliëntenraad hoopt dat, na concentratie in 2018 op ‘patiënt & onderzoek’, de koers van de LC-PP in 2019 weer meer verlegd wordt naar de ‘patiënt & zorg’.     

In het jaarlijks overleg met de Raad van Toezicht blijft de ontwikkeling van patiëntenparticipatie binnen de drie kerntaken van het UMCG een belangrijk gespreksonderwerp. De Cliëntenraad bracht in dit overleg naar voren dat het blijven volgen van de ontwikkelingen op dit gebied, ook door de Raad van Toezicht, van grote waarde is. De Cliëntenraad is er voorstander van dat patiëntenparticipatie binnen de Raad van Toezicht bij een vaste portefeuillehouder wordt belegd.        

De Cliëntenraad voert frequent overleg met de Raad van Bestuur. De Cliëntenraad heeft de Raad van Bestuur in 2018, met kanttekeningen en aanbevelingen, positief geadviseerd over:

  • Visie en plan van aanpak Leidende Coalitie Participatie  
  • Rookvrij UMCG 2019
  • Nieuwe TV voorzieningen voor patiënten (ongevraagd advies)
  • Gedragscode middelengebruik voor en tijdens werktijd (ongevraagd advies)   

Voorts werd de Cliëntenraad in het kader van een wervingsprocedure voor een nieuw lid van de Raad van Toezicht om commentaar gevraagd op de profielschets. Eveneens werd om commentaar gevraagd op het bestaande profiel met betrekking tot de herbenoeming van vier leden van de Raad van Toezicht.

In maart 2018 werd gestart met het digitale patiëntenportaal MijnUMCG. De Cliëntenraad nam vooraf deel aan discussies over welke informatie erin opgenomen wordt en de termijn waarbinnen die informatie – al dan niet gefaseerd - in het portaal voor de patiënt beschikbaar komt. De Cliëntenraad is vertegenwoordigd in de Gebruikersgroep MijnUMCG, waar ervaringen worden uitgewisseld over het gebruik om verbeteringen te realiseren.    

Verder onderhield de Cliëntenraad intern functionele contacten met onder andere de klachtenfunctionaris van het UMCG, het stafconvent, de OR, de VAR, de Cliëntenadviesraden op de locatie Beatrixoord en bij het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP), en extern met de cliëntenraden van het Martini Ziekenhuis en de OZG.

Eind 2018 bepaalde de Cliëntenraad zijn focus voor het komend jaar. De wetswijziging Wmcz, die naast het bestaande adviesrecht straks ook op een aantal onderwerpen instemmingsrecht introduceert, zal aandacht vragen van de zowel Cliëntenraad als Raad van Bestuur. Daarnaast wil de Cliëntenraad zich onder meer richten op (de toename van) regionale samenwerkingsverbanden tussen ziekenhuizen. In dat kader wil de Cliëntenraad UMCG, samen met de cliëntenraad van het Martini Ziekenhuis, het initiatief nemen om een regionaal contactnetwerk van cliëntenraden op te zetten.      

De Cliëntenraad had in 2018 opnieuw enkele maanden een vacature, die aan het eind van het jaar via een openbare procedure vervuld werd.    

Klik hier voor het jaarverslag 2018 van de Cliëntenraad.

Verpleegkundige Adviesraad
De Missie van de VAR is ‘Sterk in advies, Invloed op zorg’. Visie: De VAR is een professioneel adviesorgaan met een sterke beroepsinhoudelijke verpleegkundige oriëntatie. We staan voor het bevorderen van de kwaliteit van de verpleegkundige zorg en de deskundigheid van de verpleegkundigen.
De VAR heeft een schakelfunctie tussen de raad van bestuur en de verpleegkundigen en legt daarmee verbinding tussen de het beleid van het UMCG en de patiëntenzorg in het algemeen en verpleegkundige zorg in het bijzonder via verschillende werkvormen
.

De VAR heeft in 2018 onder andere advies uitgebracht over verschillende onderwerpen zoals:

  • De afspraken rondom het opnemen van gesprekken tussen patiënt en arts
  • Het programma Waardegedreven Zorg
  • Het programma VIP&KO
  • De impasse van de cao onderhandelingen en nieuwe CAO (zowel gevraagd als ongevraagd)
  • De brief Capaciteit op orde
  • Het programma ‘Zie de mens’
  • Leidende Coalitie capaciteitsontwikkeling AIO’s
  • Het profiel voor het nieuwe lid van de Raad van Toezicht
  • De Ambassadeursgroep Diversiteit
  • Het te implementeren Leermanagementsysteem (LMS)
  • De visie en het plan van aanpak van de LC Patiëntenparticipatie
  • Het raamplan stafondersteuning en Management, ruimte voor groei en innovatie

Vrijwel alle uitgebrachte adviezen waren positief, waarbij, daar waar nodig, kritische kanttekeningen zijn gemaakt en waar gewenst besproken met de Raad van Bestuur.

Daarnaast werden de ontwikkelingen van het Nieuwe EPD en het bouw programma Hotfloor op de voet gevolgd vanuit verpleegkundig perspectief. Ook hebben we gepleit voor een nieuwe hoogleraar verplegingswetenschappen en voor een dedicated Chief Nursing Information Officer (CNIO) binnen het UMCG.

Wat voor de VAR een belangrijke en verheugende ontwikkeling is geweest is de oprichting van het Loket Verpleegkundige Vraagstukken, vallend onder de directeur Zorg, én de oprichting van het Programma Verpleegkundige Innovatie en Positionering & Klinische Ondersteuning (VIP&KO). Hiermee werd duidelijk dat de onder andere door de VAR geschetste problemen binnen de verpleegkunde serieus genomen én voor verbetering vatbaar werden geacht.

Daarnaast waren we blij en trots om in 2018 ons eerste, goed bezochte, VAR congres te mogen organiseren. En ook met de beweging het Verpleegkundig Platform: een groep enthousiaste verpleegkundigen die een nadrukkelijk initiatief tot veranderen namen.

Voor het jaar 2019 staan naast de advieswerkzaamheden, het samenwerken met de verschillende stakeholders en adviesgremia, het organiseren van twee VAR- congressen op de agenda. Evenals het nauwlettend volgen van de ontwikkelingen binnen VIP&KO, ruimte voor groei en Innovatie  en het her-evalueren van de VAR in een sterk veranderende (verpleegkundige) organisatie. Al met al constateren we dat met alle ontwikkelingen, toegenomen samenwerking tussen HV-netwerk en managers en de gezamenlijke (verpleegkundige) beleidsdagen ervoor zorgen dat de verpleegkundigen weer prominent op de agenda staan en zijn we vol verwachting over de resultaten hiervan de komende jaren.

1.5 UMCG-brede programma's en projecten

Op 22 januari 2018 verwelkomde het Protonentherapiecentrum de eerste patiënten voor een bestralingsbehandeling met protonen. Het centrum behandelt vooralsnog voornamelijk patiënten met hoofd-hals kanker en kinderen in samenwerking met het Prinses Máxima Centrum. De komende jaren worden in het centrum geleidelijk aan meer patiënten behandeld voor steeds meer kankersoorten tot een maximum van 600 patiënten.  Een andere mijlpaal werd geslagen in 2018 met de opening van de nieuwe ziekenhuislocatie van het OZG in Scheemda.

Transitie van zorg  
In het kader van de (meerjaren)afspraken met zorgverzekeraars, maakt het UMCG in toenemende mate afspraken met ziekenhuizen en andere zorgaanbieders in de regio rondom de transitie van zorg. Uitgangspunt is dat de zorg indien mogelijk dichtbij huis plaatsvindt. Op zorgvuldige wijze wordt beoordeeld welke zorg verplaatst kan worden en hoe de kwaliteit en continuïteit hierbij gewaarborgd zijn. Het programma Transitie van Zorg UMCG – OZG faciliteert de afdelingen in het realiseren van deze verplaatsing van zorg naar het OZG. De situatie dat medisch specialisten zowel werkzaam zijn in het UMCG als OZG werkt bevorderend in de samenwerking en transitie van zorg. Een voorbeeld daarvan, in 2018, betreft het inrichten van een vakgroep plastische chirurgie in het OZG in nauwe samenwerking met het UMCG. De plastische chirurgie OZG behandelt patiënten uit het adherente gebied OZG.  Een tweede voorbeeld betreft de samenwerking tussen de beide vakgroepen oogheelkunde (UMCG en OZG) waarbij strabologische zorg in het OZG wordt gegeven.

Comprehensive Centers
In een Comprehensive Center wordt de zorg multidisciplinair aangeboden en zijn de patiënt en het zorgpad leidend voor de organisatie van de zorg. De zorg wordt daarnaast zodanig geïntegreerd met onderwijs en onderzoek dat zij met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Het UMCG kent deze organisatievorm sinds 2015 met de inrichting van het Comprehensive Cancer Center (CCC), ofwel het Oncologiecentrum. In 2016 gevolgd door het UMCG Transplantatiecentrum en in 2018 is het UMCG Centrum Acute Zorg in oprichting verder vormgegeven. 

UMCG Comprehensive Cancer Center (CCC)
Het UMCG CCC is een topreferent behandel- en kenniscentrum met een regionale en bovenregionale functie. Vanuit een toenemende samenwerking met andere ziekenhuizen in Noord-Nederland borgt het centrum dat de behandeling van alle vormen van kanker in de eigen regio beschikbaar blijft, eigentijds en voor iedere individuele patiënt toegankelijk. In 2019 wordt bekeken of er een Noord-Nederlands oncologienetwerk gevormd kan worden met daarin een duidelijke rol- en taakverdeling en ondersteuning tussen eerste-, tweede-, derde- en vierdelijnszorg.

Het CCC is verantwoordelijk voor de organisatie van oncologische zorg door de hele keten. Ongeveer 20 multidisciplinaire tumorwerkgroepen doorlopen een continue verbetercyclus waarbij alle betrokken medische afdelingen, verpleegkundigen en paramedici een rol vervullen. De tumorwerkgroepen leveren een groot deel van de ambulante oncologische zorg geconcentreerd rond het oncologieplein, waardoor patiënten steeds naar dezelfde omgeving aan de noordkant van het ziekenhuis komen en letterlijk centraal staan.

Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is de screening van oncologiepatiënten op gen mutaties. Voor deze dure diagnostiek en specialistische kennis en behandeling fungeert het UMCG als centrum voor heel Noord- en Oost-Nederland. Om innovatieve zorg te kunnen koppelen aan wetenschappelijk onderzoek is de directeur van het CRCG (Cancer Research Center Groningen) toegetreden tot het Dagelijks Bestuur van het UMCG Oncologiecentrum.

In 2018 heeft het UMCG Oncologiecentrum de eerste stappen gezet om in aanmerking te komen voor de accreditatie als Europees Comprehensive Cancer Center. Klik hier voor meer informatie over het CCC en hier voor nieuws over onderzoek in het UMCG op het gebied van kanker.  

UMCG Transplantatiecentrum
Het UMCG is een van de weinige ziekenhuizen in de wereld en het enige ziekenhuis in Nederland, waar alle vormen van orgaantransplantaties worden verricht. Naast hart-, nier-, long-, lever-, pancreas- en dunne darm-, en stamceltransplantaties worden ook gecombineerde transplantaties uitgevoerd. Daarnaast is het UMCG het enige centrum in Nederland voor levertransplantaties bij kinderen. Uniek is de specifieke aandacht voor leefstijl na een transplantatie; gezond oud worden met een getransplanteerd orgaan. In het UMCG Transplantatiecentrum werken alle orgaantransplantatieprogramma’s samen. Hierdoor versterken zij elkaar in aangrenzende en overlappende gebieden door bundeling van kennis en ervaring. Deze synergie uit zich naast allerlei activiteiten voor de patiëntenzorg ook in centrum georiënteerd onderwijs en onderzoekslijnen. In november 2018 is tijdens het tweede UMCG Transplantatiecentrum congres uitgebreid stilgestaan bij het 50-jarige bestaan van de transplantatiegeneeskunde in het UMCG. Klik
hier voor meer informatie over ons Transplantatiecentrum. 

In 2019 wordt de focus gelegd op het verder uitwerken van het leefstijl programma op de polikliniek Transplantatiegeneeskunde en het revalidatieprogramma dat samen met het Centrum voor Revalidatie Beatrixoord als interventiestudie wordt opgezet. 

UMCG Centrum Acute Zorg
Aan de vorming van het UMCG Centrum Acute Zorg is in 2018 volop gewerkt. De formele oprichting zal voor de zomer van 2019 plaatsvinden. In 2018 is het definitieve ontwerp voor ver- en nieuwbouw van het UMCG Centrum Acute Zorg (programma Hotfloor) gereed gekomen. De zorgpaden voor de Spoedeisende Hulp (SEH) zijn in de loop van 2018 geïmplementeerd en worden in 2019 geëvalueerd.

De capaciteit van de acute zorg staat toenemend onder druk, hetgeen overigens in heel Nederland het geval is. Specifiek voor de SEH van het UMCG geldt dat onze primaire functie als last resort voor hoogcomplexe acute zorg,  zoals multitrauma, onder druk komt te staan, capaciteit ingezet moet worden om de overloop van minder complexe patiënten op te vangen. Op regionaal niveau zal op een andere manier samengewerkt moeten worden dan we tot nu toe gewend zijn. Een meer integrale benadering van de acute zorg over de grenzen van de ziekenhuizen heen, regionale coördinatie van de capaciteit en patiëntenstromen en afspraken over verwijzing zijn ingrediënten van deze samenwerking. Het Centrum Acute Zorg wil graag tot een overlegstructuur komen met de ziekenhuizen in de directe omgeving om met elkaar te bezien hoe we tot een betere onderlinge samenwerking kunnen komen. Belangrijk hierin zijn afspraken met de ambulancevoorzieningen voor het uitplaatsen van patiënten.

Programma waardegedreven zorg/Value-Based Healthcare
Het UMCG streeft naar het constant verbeteren van de kwaliteit van zorg waarbij de patiënt centraal staat. Gekoppeld aan de ambitie van het ministerie van VWS om behandelaanbod en behandeluitkomsten transparanter te maken, heeft het UMCG inmiddels meerjarenafspraken gemaakt met Menzis, die de onderbouwing vormen voor het programma waardegedreven zorg. In 2018 is op gecoördineerde en onderzoekende wijze gewerkt aan het vormgeven van de eerste vier proeftuinen, ofwel waardetuinen: Hartzorg, CVA-zorg, Longoncologie en Niertransplantatie. Doelstellingen variëren qua inhoud en omvang per proeftuin. Eind 2018 is een vijfde proeftuin toegevoegd aan het programma: “het passend behandelplan voor oudere oncologische patiënten”. Binnen alle proeftuinen is in 2018 onder andere gewerkt aan het vaststellen van patiënt gerapporteerde uitkomstmaten, ofwel de PROMS en het gebruik ervan in de spreekkamer. Dataverzameling en ICT ondersteuning speelt dan ook een belangrijke rol bij waardegedreven zorg. In  januari 2019 is een zeer goed bezocht symposium ‘Waardegedreven zorg in de praktijk’ georganiseerd in het UMCG. In 2019 wordt ingezet op verbreding en verdieping van het programma. In 2018 was waardegedreven zorg uitsluitend gericht op de kerntaak zorg. In 2019/2020 wordt de verbinding met onderzoek en onderwijs gemaakt. Daarnaast zal proactief gecommuniceerd gaan worden over waardegedreven zorg – zowel binnen als buiten het UMCG – om zo de zichtbaarheid van het onderwerp te vergroten.

Gelieerd aan het programma waardegedreven zorg is Experiment ZIRE (zinvolle registratie). Experiment ZIRE vindt plaats in Radboudumc (Intensive Care), Rijnstate (drie oncologieketens) en het UMCG (Hematologie en kwetsbare ouderen) in 2018-2019. Zij experimenteren met het reduceren van het aantal kwaliteitsmetingen tot een kernset van kwaliteitsindicatoren die als zinvol worden ervaren door zorgprofessionals en patiënten. Belangrijk blijkt met name dat de indicatoren gebruikt moeten kunnen worden voor kwaliteitsverbeteringen en van toegevoegde waarde zijn voor patiënten. De meerwaarde van ZIRE is het daadwerkelijk samen met de zorgverleners en patiënten aantoonbaar maken dat minder registreren leidt tot meer plezier en motivatie voor kwaliteitszorg bij zorgverleners en tot nog betere zorg. De meerwaarde is ook wat het oplevert wanneer je de principes van uitkomstentransparantie toepast in de praktijk.

Privacy en informatiebeveiliging
De Privacy-werkorganisatie (PWO) van het UMCG is onderdeel van UMC staf Juridische Zaken en heeft als taak om het UMCG te adviseren en ondersteunen bij het werken conform de privacywetgeving. Hierbij gaat het specifiek over de uitvoering van de Wet meldplicht datalekken en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), waarin de privacybescherming en informatiebeveiliging van persoonsgegevens wordt geregeld. In de PWO zijn zowel Functionarissen Gegevensbescherming (FG) als de information security officer (ISO) werkzaam, waardoor bescherming en beveiliging van persoonsgegevens multidisciplinair benaderd kan worden.

Datalekken
In 2018 zijn in het UMCG 333 meldingen van (mogelijke) datalekken gedaan op grond van de AVG. Dit aantal is met 15% toegenomen ten opzichte van 2017. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de uitgebreide aandacht voor de implementatie van de AVG (per mei 2018). 27 zijn gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en aan betrokkene(n). Analyse van de datalekmeldingen leidt tot een clustering van oorzaken die vervolgens gericht geadresseerd worden aan de verantwoordelijken. In 2019 zal de aandacht uitgaan naar organisatie ondersteuning ten behoeve van de verdere verbetering van de AVG compliance.

Ruimte voor Groei & Innovatie
Het programma Ruimte voor Groei & Innovatie (RvG&I) moet in de periode 2016-2020 leiden tot een structurele besparing van € 50 miljoen. De helft van deze baten wordt geïnvesteerd in groei passend bij de doelstellingen van het UMCG. De andere helft wordt gebruikt om de toegenomen kosten te dekken. Zo bouwen we aan een wendbare, financieel gezonde en toekomstbestendige organisatie.

RvG&I heeft twee stadia. In de periode 2016-2017 is een structurele kostenreductie behaald van € 15 miljoen door verschillende projecten en initiatieven, bijvoorbeeld beperking van medicatieverspilling en reductie van inhuur extern personeelDe tweede periode (2018-2021) moet een structurele kostenreductie van € 35 miljoen opleveren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de projecten Inkoopvoordelen & Inhuur en Stafondersteuning & Management.

1.6 Samenwerkingsrelaties

Voor het UMCG begint en eindigt goede zorg niet bij de muren van het ziekenhuis. Om mensen optimale zorg te kunnen bieden, dient de zorg van verschillende zorgaanbieders goed op elkaar te zijn afgestemd. Van preventie of verwijzing door de (huis)arts, tot aan de nazorg thuis, poliklinisch of in een verpleeg- of revalidatie-instelling. Daarom werkt het UMCG aan het ontwikkelen van sterke en innovatieve samenwerkingsverbanden met andere zorgaanbieders in de regio. Het UMCG heeft samenwerkingsovereenkomsten met diverse ziekenhuizen in de noordelijke regio en in de Duitse grensregio (congenitale hartpatiënten, common care) en met zorginstellingen die langdurige zorg bieden aan ouderen en chronisch zieken. Het UMCG is bijvoorbeeld actief (initiërend, coördinerend, actieve partner) in onder andere de volgende samenwerkingsverbanden en -netwerken:

In de zomer van 2018 is met ziekenhuizen in Drenthe en Groningen het samenwerkingsverband HartNet Noord-Nederland opgericht. De samenwerking heeft als doel om op iedere plek dezelfde optimale zorg te kunnen bieden aan de patiënt, zodat deze in heel Groningen en Drenthe is gegarandeerd. Hiertoe worden onder andere regionale zorgpaden ontwikkeld. Klik hier voor meer informatie over HartNet Noord-Nederland.

Ook werd in de zomer van 2018 een samenwerkingsovereenkomst met Certe gesloten. Het doel van deze samenwerking is om de laboratoriumdiagnostiek nog patiëntvriendelijker en doelmatiger te organiseren voor de inwoners van Noord-Nederland. Er zijn afspraken gemaakt over het concentreren van bepaalde dure laboratoriumbepalingen en Certe en UMCG willen gezamenlijk innovaties ontwikkelen waar patiënten en aanvragers voordeel van hebben. Er zijn plannen om de samenwerking in de nabije toekomst verder uit te breiden.

Begin 2019 is met het Martini Ziekenhuis, de Treant Zorggroep en Pathologie Friesland de coöperatie Pathologie Netwerk Noord-Nederland (PNNN) opgericht. Door de gespecialiseerde expertise op het gebied van klinische pathologie te bundelen, kunnen patiënten in Noord-Nederland rekenen op een snelle diagnose van hoge kwaliteit. De vier partijen willen verder gezamenlijk investeren in digitalisering van pathologie.

Het UMCG vervult in de noordelijke regio van oudsher een belangrijke rol in de keten van acute zorg. In het Acute Zorg Netwerk Noord-Nederland werken alle organisaties samen, die betrokken zijn bij de zorg aan mensen in acute, levensbedreigende situaties. Het kan hierbij gaan om ‘gewone’ acute zorg of om zorg in situaties van crises of rampen. Als landelijk erkend traumacentrum met een Mobiel Medisch Team en eigen helikoptervoorziening heeft het UMCG een regierol in het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ). In het ROAZ maken alle aanbieders van acute zorg in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe afspraken over de beschikbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van de acute zorg. Samen zorgen zij ervoor dat een patiënt met een acute zorgvraag snel, adequaat en op de juiste plaats, passende en veilige zorg krijgt. Klk hier voor meer informatie over het Acute Zorg Netwerk Noord-Nederland.

1.7 Risicomanagement en kwaliteitssysteem

Het UMCG zet in op verdere versterking van de risicobeheersing in de gehele organisatie. Het gaat daarbij om risico’s van operationele aard tot strategische risico’s, om interne en externe risico’s. Het gaat om overzicht en beheersing van deze risico’s. Het doel van risicomanagement is juist om bij te dragen aan het realiseren van doelen door vooraf valkuilen te onderkennen en op basis daarvan bij te sturen. Risicomanagement geeft hiermee rust en ruimte om initiatieven te ontplooien.

Met het oog op zijn doelstellingen monitort het UMCG processen en resultaten op het gebied van bedrijfsvoering (financiën, personeel, ICT, arbo en milieu), patiëntenzorg (productie, patiëntveiligheid, kwaliteit, patiënttevredenheid), onderzoeksresultaten en onderwijs en opleidingen. Het UMCG werkt in dit kader met prestatie-indicatoren (PI’s), waarover binnen de planning-en-controlcyclus door bedrijfsonderdelen gerapporteerd wordt aan de Raad van Bestuur. Deze planning-en-controlcyclus is onderdeel van ons kwaliteitssysteem, gebaseerd op ISO 9001.

In 2018 zijn verschillende stappen gezet om risicobeheersing nog meer onderdeel te maken van de beleidscyclus en operationeel handelen. In voortgangsrapportages wordt bijvoorbeeld meer aandacht gegeven aan risico’s. Daarnaast wordt bij voorgestelde veranderingen nadrukkelijker inhoud gegeven aan risicobewustzijn. Ook is in 2018 een risicomanager aangesteld. Binnen het kwaliteitssysteem is een systematische prospectieve risicoanalyse vormgegeven. Ook is conform vorig jaren wederom een strategische en financiële risicoanalyse uitgevoerd (zie paragraaf 5.8 en paragraaf 5.9 voor meer informatie hieromtrent). De belangrijkste uitkomsten van de strategische risicoanalyse waren:

Tekort gekwalificeerd personeel
Een tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen/operatieassistenten/ anesthesisten of ander personeel in het primaire proces heeft gevolgen voor de continuïteit van zorg. Hierdoor stijgen de wachttijden voor patiënten. Een tekort aan gekwalificeerd personeel kan leiden tot productieverlies.

Afname aantal AIOS
Door het verminderd aantal opleidingsplekken de komende jaren en de verkorte opleidingsduur neemt het aantal AIOS af. Afname van aantal AIOS geeft meer druk op patiëntenzorg, met verminderde efficiëntie: te hoog gekwalificeerde medisch specialisten moeten werkzaamheden uitvoeren die normaal door AIOS worden gedaan, wat ten koste gaat van hun academische taken (complexe zorg en onderzoek).

Cybersecurity
Criminelen organiseren zich steeds beter en maken gebruik van geavanceerde digitale aanvalsmethoden. Het afgelopen jaar vonden wereldwijd verschillende grootschalige aanvallen plaats met een hoge organisatiegraad, gericht op diefstal van geld en kostbare informatie. Het belangrijkste risico is diefstal van patiëntgevoelige informatie. Het kan ook leiden tot impact op de beschikbaarheid en integriteit van de informatievoorziening van het UMCG.